İçeriğe geç
Blog Oyuncu başvurusu yap
Blog · Yetişkin

Çekim sırası neden senaryo sırasıyla aynı değil

Finali ilk gün, tanışma sahnesini son gün çekmek normal mi? Set akışının mantığını ve duygunu dağıtmadan oynamanı sağlayacak egzersizleri anlatıyorum.

· 5 dk okuma

Sokaktaki film setinde koyu kırmızı üstlü bir kadın, yanındaki genç yardımcı oyuncuyla çekim arasında gülüşüyor.

Önüne üç küçük kâğıt koymanı istiyorum. Birine karakterinin ayrılığını, diğerine ilk tanışmasını, sonuncusuna aralarındaki kavgayı yaz. Şimdi ayrılığı en başa al. İlk set gününde yaşadığın kafa karışıklığı biraz buna benziyor, değil mi? Çekim sırası değiştiğinde karakterin duygusunu nereden bulacağını öğrencilerimle sık çalışıyorum. Sana da önce bu düzenin nedenini anlatacağım, ardından sahneleri zihninde birbirine bağlayacağın küçük bir egzersiz yapacağız.

Çekim sırası hikâyeye göre değil, imkânlara göre kurulur

Bir dizinin ya da filmin senaryosu okur için yazılır, çekim planı ise ekip için. Yapım ekibi senaryoyu sahnelere böler. Her sahnenin nerede geçtiğini, kimlerin oynadığını, gündüz mü gece mi olduğunu, hangi aksesuarın ve kostümün gerektiğini tek tek çıkarır. Sonra bu parçaları en az kayıpla yan yana koymaya çalışır.

Şöyle düşün: hikâyede bir evin mutfağına beş farklı bölümde geri dönülüyor. Ekibi, ışık malzemesini, jeneratörü ve kamerayı o eve beş kez taşımak yerine, o mutfakta geçen bütün sahneleri aynı gün ya da art arda günlerde çekmek çok daha mantıklıdır. Mekân kiralanmışsa süresi sınırlıdır. Bazı oyuncuların takvimi doludur, başka bir projede de oynuyor olabilirler; onların sahneleri belli günlere toplanır. Gün ışığı, hava durumu, sokak çekimlerinin izin saatleri, çocuk oyuncuların çalışma süreleri de bu bulmacanın parçasıdır.

Yani çekim sırası hikâyeye ihanet değil, bir lojistik zorunluluğu. Senin işin, bu dağınıklığın içinde karakterin iç çizgisini korumak. Bunu yapabilen oyuncuyu ekip hemen fark eder.

Bir çekim gününün içi nasıl akar

Gün çoğu zaman bir gece önce eline geçen günlük planla başlar. Orada hangi sahnelerin çekileceği, senin çağrı saatin, mekân adresi, kostüm ve makyaj saatleri yazar. Bu kâğıdı okumadan yatma. Sahne numaralarını senaryonda bul ve işaretle.

Sete vardığında önce kostüm, saç ve makyaj gelir. Ardından yönetmenle ve sahne arkadaşlarınla bir prova yapılır; kim nerede duracak, nereden girip nereye yürüyecek, burada belirlenir. Sonra oyuncular kenara çekilir, ışık ve kamera ekibi o düzene göre kurulum yapar. Bu bekleme bazen uzar. Ardından çekim başlar: genellikle önce sahnenin tamamını gösteren geniş plan, sonra daha yakın açılar, en sonunda karşı oyuncunun açısı.

Bu da şu demek: aynı sahneyi gün içinde defalarca, farklı açılardan oynayacaksın. Üstelik bir sahnenin geniş planı sabah, yakın planı öğleden sonra çekilebilir ve arada iki başka sahne oynamış olursun. Sıra, tek bir sahnenin içinde bile bozulabilir.

Duygun kopmasın diye ilk egzersiz: sahne haritası

Şimdi eline bir kalem al. Senaryonu baştan sona oku ve karakterinin bulunduğu her sahne için kısa bir not yaz. Notun üç parçası olsun: bu sahneden hemen önce karakterime ne oldu, bu sahnede ne istiyor, sahne bittiğinde onda ne değişti.

Bir örnek vereyim. Selin adında bir karakteri oynadığını düşün. Dördüncü sahne için şöyle yazabilirsin: Önce: kardeşiyle telefonda tartıştı. İstediği: annesine hiçbir şey belli etmemek. Sonra: annesinin her şeyi bildiğini anladı. Bu üç satır, o sahneyi sabah yedide de akşam altıda da çeksen seni aynı yere götürür.

Haritayı senaryodaki sahne numaralarına göre yaz. Günlük plan geldiğinde ise o günün sahnelerini ayrı bir kâğıda, çekim sırasına göre kopyala. Gün içinde bir sahneden ötekine geçerken bu kâğıda bak. Hikâyedeki yerini böyle kaybetmezsin.

İkinci egzersiz: duygu termometresi

Karakterinin hikâye boyunca yaşadığı duyguyu bir ile on arasında bir ölçek gibi düşün ve her sahnenin yanına bir sayı yaz. Karakterin babasının hastalığını öğrendiği sahnede sekizde olabilir. Ondan iki sahne önceki aile yemeğinde ise belki ikide, belki üçte.

Neden işe yarar? Sabah finaldeki büyük yüzleşmeyi, öğleden sonra hikâyenin başındaki sakin bir sohbeti çektiğinde, o sayı sana nerede durman gerektiğini hatırlatır. Yorgunluk ve günün genel havası insanı taşır. Dokuzluk bir sahnenin ardından girdiğin ikilik sahneye, farkında olmadan beşlik bir yük taşırsın. Sayı seni geri çeker.

Bunu bu akşam dene. Senaryondan rastgele üç sahne seç, sayılarını yaz, sonra karışık sırayla, aralarında birkaç dakika ara vererek yüksek sesle oyna. Her geçişte bir dakika dur, gözlerini kapa, önceki sahneyi bırak ve yeni sayıya in ya da çık.

Devamlılık senin bedeninde de yaşar

Sette devamlılıktan sorumlu biri vardır; kostümün, aksesuarın, saçın planlar arasında aynı kalmasını takip eder. Ama senin bedenin onun defterine sığmaz. Bardağı hangi elinle aldın, hangi cümlede başını çevirdin, kapıyı açarken nefes verdin mi? Geniş planda yaptığın hareketi yakın planda da aynı noktada yapman gerekir. Yoksa kurgu masasında o iki parça birbirine oturmaz.

Üçüncü egzersiz bunun için. Basit bir an seç: birinin masaya oturup çay koyduğu kısa bir sahne gibi. Bir kez oyna ve telefonla kaydet. Sonra kaydı izlemeden üç kez daha oyna. En sonunda dört kaydı arka arkaya izle. Hangi hareketlerin her seferinde aynı yerde geldiğini, hangilerinin kaydığını göreceksin. Kayanları bir sonraki çalışmada bilinçli olarak sabitle.

Bu küçük alışkanlık sette ikinci, beşinci, sekizinci çekimde seni rahatlatır. Hareketler yerine oturunca aklın duyguya kalır.

Bekleme saatlerini nasıl kullanacaksın

Çekim gününün epey bir kısmı beklemekle geçer. Işık kurulurken telefona gömülmek kolaydır, ama o sırada enerjin dağılır. Önerim şu: bekleme anlarını ikiye böl. İlk yarısında gerçekten dinlen; su iç, bir şeyler ye, gözlerini dinlendir. İkinci yarısında, çağrılmadan on dakika kadar önce sahne haritana ve termometre sayına dön. Replikleri değil, karakterin o anki isteğini düşün.

Bir de sahne arkadaşınla konuş. Onun da aynı karmaşayı yaşadığını göreceksin. Birlikte şu soruyu sormak bile yeter: karakterlerimiz en son ne zaman görüştü ve aralarında ne kaldı? İki kişinin aynı yerden başlaması çoğu zaman bu kadar basit bir sorudan çıkar.

Bu hafta için küçük bir ödev

Senden bir şey isteyeceğim. Bu hafta elindeki senaryodan, ya da bulamıyorsan sevdiğin bir oyundan kısa bir bölüm al. Sahne haritasını çıkar, termometre sayılarını yaz, sonra sahneleri sondan başa doğru çalış. İlk denemede tuhaf gelecek. İkinci denemede, hikâyenin sırası değişse de karakterin sende kendi sırasını taşıdığını fark edeceksin.

Set bir hikâyeyi parça parça kaydeder, birleştiren kurgudur. Ama o parçaların birbirine ait görünmesini sağlayan sensin. Bir sonraki mektupta görüşmek üzere; kalemini yanından ayırma.

Bu konuyu tamamlayan iki yazımız: Dizi çekimleri kaç saat sürer ve Dizi seçmelerine nasıl hazırlanılır. Diğer başlıklar için güncel dizi castingleri sayfasına da göz atabilirsin. Hazır olduğunda oyuncu başvurunu yapabilirsin.

Sık sorulan sorular

Çekim günü senaryoda değişiklik yapılırsa ne yapmalıyım?

Sette sahne değişiklikleri olabilir ve genellikle yeni sayfalar dağıtılır. Değişen sahneyi hemen sahne haritana ekle; önce, istek ve sonra notlarını güncelle. Karakterin sahneye hangi durumla girdiğinden emin değilsen yönetmene ya da yardımcı yönetmene kısaca sormaktan çekinme.

Günlük plan elime geçmezse ne yapmalıyım?

Çekimden önceki akşam planı almadıysan ajansınla ya da yapımın sana verdiği iletişim kişisiyle görüş. Çağrı saatini ve sahne numaralarını öğrenmeden sete gitmek hazırlığını zorlaştırır. Planı aldığında sahneleri senaryonda işaretlemeyi alışkanlık hâline getir.

Aynı gün çok farklı duygular oynamak yorucu oluyor, nasıl toparlanırım?

Sahneler arasında kısa bir geçiş ritüeli işe yarar: birkaç derin nefes, önceki sahneyi bırakmak için kısa bir yürüyüş, sonra termometre sayına bakmak. Su içmek ve düzenli yemek de duygusal yorgunluğu azaltır. Gün bittiğinde karakteri sette bırakıp eve kendin olarak dönmeye çalış.

Bu tür projeler için başvurunu yap

Benzer çekimler sık açılır. Başvurun cast kadromuza girerse ilk aranacaklar arasında olursun.

Hemen başvur

Bunlara da göz at